Wat zijn belangrijke vaardigheden voor de controller in de zorg?
De zorg staat onder druk, dat is allang geen nieuws meer. Maar wat minder wordt besproken, is hoe deze druk de rol van financials in de zorg fundamenteel verandert. Waar de controller vroeger vooral werd gezien als hoeder van cijfers en processen, is vandaag een ander profiel nodig: iemand die complexe ontwikkelingen vertaalt naar handelingsperspectief, richting en rust.
Personeelstekorten, budgettaire krapte, digitalisering, veranderende contractering en maatschappelijke druk maken dat zorgorganisaties steeds meer vragen om financiële professionals die niet alleen bijhouden wat er gebeurt, maar vooral doorzien wat eraan komt. In deze blog geven we je 5 belangrijke vaardigheden over de rol van zorgcontroller anno nu.
De controller in de zorg als systeemdenker
De zorgketen is geen rechte lijn. Financiering loopt via verschillende wetten, met eigen dynamieken, risico’s en prikkels. Dat maakt sturen ingewikkeld, zeker wanneer wetgeving en maatschappelijke verwachtingen elkaar sneller opvolgen dan organisaties kunnen aanpassen.
Dit vraagt van financials dat zij:
- verbanden zien tussen domeinen (cure, care, sociaal domein);
- kunnen schakelen tussen operationele data en strategische implicaties;
- begrijpen hoe stelselprikkels gedrag beïnvloeden in de uitvoering.
De controller wordt daarmee een duider van het systeem, niet alleen van het getal.
Cijfers naar betekenis: financiële professionals als strategisch adviseur
Organisaties hebben steeds meer behoefte aan advies dat verder gaat dan dashboards en rapportages. De vraag is niet: wat zijn de cijfers? Maar: wat betekenen ze voor onze keuzes, risico’s en toekomstbestendigheid?
Dit vraagt andere competenties:
- strategisch kunnen adviseren;
- dilemma’s verhelderen;
- bestuur en management meenemen in keuzes die zelden zwart-wit zijn;
- scenario’s opstellen die rekening houden met onzekerheid.
De financiële professional wordt zo steeds meer een sparringpartner op inhoud én richting, in plaats van een leverancier van financieel-technische analyses.
Digitalisering en datageletterdheid als basisvaardigheid
Waar zorgorganisaties ooit al moeite hadden om hun basisdata op orde te krijgen, ontstaat nu een nieuwe realiteit:
- AI-toepassingen die voorspellen, signaleren of automatisch verwerken;
- strenge eisen aan datakwaliteit;
- steeds meer afhankelijkheid van IT-governance en informatiestromen.
De controller van nu moet daarom niet alleen kunnen werken met data, maar ook:
- begrijpen hoe systemen de werkelijkheid vormen;
- risico’s in IT-processen herkennen;
- de vertaalslag maken tussen technologie en bestuurbaarheid.
Het is een mix tussen financiële expertise en digitale geletterdheid.
Leiderschap zonder functie op invloed, communicatie en betrokkenheid
De impact van financials hangt steeds minder af van formele positie en steeds meer van de vaardigheid om:
- scherp te luisteren;
- de juiste vragen te stellen;
- stakeholders mee te nemen;
- soms zelfs weerstand productief te maken.
In een zorgomgeving waar werkdruk hoog is en verandermoeheid reëel, moeten financials kunnen verbinden, verhelderen en richting geven zonder dat ze formeel aan de knoppen zitten.
Dit vraagt om veranderkundige sensitiviteit, coachend bevragen, non-verbale communicatie en invloed zonder macht. Dit zijn vaardigheden die traditioneel niet in het financiële takenpakket zaten, maar nu cruciaal zijn.
Een nieuwe generatie financials: van control naar regie
Wat opvalt in de sector, is een bredere beweging:
- Financials worden steeds vaker betrokken bij strategische keuzes;
- Bestuurders zoeken naar adviseurs die zij kunnen vertrouwen;
- Controllers worden gevraagd om scenario’s, onderbouwingen, risicoprofielen en toekomstschetsen.
De financiële functie verschuift van “in control zijn” naar “in regie zijn”: een rol waarin financials richting helpen bepalen, niet alleen controleren of die gevolgd wordt.
Dit is hét moment voor herpositionering
De zorg verandert in hoog tempo, maar financials veranderen mee. De opkomst van digitale tools, de complexiteit van financieringsstromen en de noodzaak tot strategische wendbaarheid maken dat de financial meer dan ooit een sleutelrol speelt.
Niet door alleen te rekenen, maar door betekenis te geven. Niet door te beheersen, maar door richting te geven. Niet door alleen risico’s te signaleren, maar door duurzame keuzes mogelijk te maken.
De financial in de zorg anno 2026 staat midden in de actualiteit, begrijpt de complexiteit van het stelsel en beschikt over een set aan competenties die organisaties toekomstbestendig maakt.
Precies dáár ligt de uitdaging, en de kracht, van de nieuwe controller.
Over de auteur
Henrico van Nijnatten werkt al zijn hele carrière met financials in de zorg. In de laatste jaren is hij vooral actief als Manager & Business Consultant bij AAG. Met zijn team en opdrachtgevers houdt Henrico zich bezig met het optimaliseren van (financiële) processen en realiseren van strategische doelstellingen binnen zorgorganisaties.
Wil jij de zorgcontroller van de toekomst worden?
In samenwerking met AAG heeft Habeo+ de opleiding Controller in de zorg opgezet. Deze bestaat uit verschillende modules die erop zijn gericht om de complexiteit van de financieringsstromen in de zorg te vertalen naar strategisch financieel advies. Wil je advies over de opleiding en hoe jij in jouw rol als financial in de zorg kunt ontwikkelen? Neem dan contact op met Emily Franken via efranken@habeoplus.nl.