Hoe word je business consultant?
Het verhaal van Bart over de Master of ICT and Business Innovation: ‘’Innoveren maakt werken leuk.’’
Toen Bart zo’n twintig jaar geleden begon in de gehandicaptenzorg, had hij nooit gedacht dat hij ooit als business consultant bij de Douane zou gaan werken. Laat staan dat hij zich zou bezighouden met digitale transformatie, IT-strategie en innovatie. Als ik vraag waar zijn loopbaan begon vertelt Bart: "Ik kwam uit de zorg. Daarna werkte ik jarenlang als reclasseringswerker en later in een beleidsfunctie. IT? Daar had ik helemaal geen achtergrond in."
Vanuit zijn beleidsfunctie maakte hij de stap naar de IT-afdeling. Daar kreeg hij de vraag vanuit zijn organisatie: ‘Kun jij ons helpen met een digitaliseringsproject?’’
Het digitaliseringsproject
De opdracht was duidelijk: het leren en ontwikkelen binnen de Reclassering toekomstbestendig maken. Hoe zorg je ervoor dat professionals zich blijven ontwikkelen in een wereld die steeds digitaler wordt?
Na ruim tien jaar als forensisch sociaal professional kende Bart de praktijk en wist hij waar medewerkers tegenaan liepen. Tegelijkertijd zag hij dat het bestaande leermanagementsysteem niet langer aansloot op de behoefte van de organisatie. Er was bovendien al geïnvesteerd in state-of-the-art immersieve technologie, zoals virtual reality. De mogelijkheden waren er, maar een duidelijke aanpak ontbrak.
Investeren in kennis
Om zijn nieuwe rol goed te kunnen vervullen, stelde Bart zelf voor om een opleiding te volgen: de Master of ICT and Business Innovation.
“Investeer je in een medewerker via een opleiding, dan vloeit die kennis terug de organisatie in. Het rendement is er, maar is niet altijd direct meetbaar. Maar je analytisch denkvermogen stijgt en je kunt op een ander niveau meepraten.”
De master volgde hij naast een fulltimebaan. De maandag reserveerde hij zoveel mogelijk voor zijn studie. In drukkere periodes werden dat ook avonden en weekenden. Vooral de afronding van zijn thesis staat hem nog goed bij: "Op de laatste dag moest Nederland voetballen. Ik heb een half uurtje gekeken en ben daarna weer achter mijn laptop gaan zitten. Uiteindelijk was ik pas om drie uur 's nachts klaar." herinnert hij zich.
Die inspanning werd beloond. Tijdens de verdediging begon Bart niet met een traditionele presentatie, maar met een vraag aan de beoordelaars:
"Heeft iemand van jullie weleens een VR-bril opgehad? En hoe was die ervaring?"
Juist die manier van presenteren en het lef om zijn publiek direct te betrekken, werd gewaardeerd. Zijn thesis werd beoordeeld met een 9.
De opbrengst van een opleiding
Inmiddels werkt Bart als strategisch business consultant binnen de directie IT van de Douane waar hij onder andere strategische of wetgevende vraagstukken analyseert naar IT-oplossingen. ‘’Zonder deze master had ik nooit deze baan gehad.’’ vertelt hij me. ‘’Het biedt nieuwe carrièrekansen om weer opnieuw te groeien.’’
Ook bij de Douane houdt Bart zich bezig met innovatie- en digitaliseringsvraagstukken, bijvoorbeeld de inzet van immersieve leertechnologie. Hoe kun je medewerkers voorbereiden op complexe situaties in de praktijk? Denk aan het herkennen van verdachte situaties of het omgaan met beïnvloeding van buitenaf.
Bart hoefde niet lang na te denken over zijn aanpak. ‘’Het eerste dat ik deed was mijn thesis erbij pakken’’ vertelt hij lachend. Zo vormde zijn thesis opnieuw het vertrekpunt. Hij bezocht trainingscentra op Schiphol en de Tweede Maasvlakte en stelde veel vragen. Daarna formuleerde hij een hypothese. Verder vooronderzoek wees uit dat er geen eerdere stappen waren ondernomen op dit onderwerp, dus presenteerde Bart een innovatie pitch bij de coördinatiegroep. Omdat dit positief werd ontvangen, begon hij daarna aan een voorstel voor directie.
Tijdens de masterclass Organisatieverandering leerde Bart hoe belangrijk dit principe is binnen grote organisaties. Daarom koos hij er bewust voor om niet direct naar de directie te stappen. Eerst creëerde hij draagvlak binnen de organisatie en wist hij een directeur aan zich te verbinden als sponsor van de proof of concept.
"Stakeholdermanagement en Organisatieverandering, daar put ik nog steeds het meest uit. Zeker binnen de overheid moet je eerst bestuurlijk draagvlak creëren. Anders blijft het een proof of concept."
De stappen in een digitaliseringsproject
Bart ontwikkelde vooral een aanpak die hij vandaag de dag nog steeds gebruikt. Iedere masterclass hielp hem een volgende stap te zetten.
- Masterclass Digitale transformatie & innovatie: Bart analyseerde de bestaande leerstructuren en -technieken binnen de Reclassering. Hij leerde met de technieken van nu te kijken. Oude technologie en verouderde structuren maakten zo plaats voor een nieuwe visie op leren en ontwikkelen.
- Masterclass Organisatie & informatie: Door interviews en enquêtes bracht hij de informatiebehoefte binnen de organisatie in kaart. Wie bepaalt wat? Welke informatie is nodig? Waar zitten de knelpunten?
- Masterclass Design thinking & projectmanagement: In deze module onderzocht Bart hoe je op een iteratieve, mensgerichte manier een digitale verandering begeleidt, zonder direct in technische methodieken te vervallen. Draagvlak en haalbaarheid stonden centraal.
- Masterclass Security & privacy: Wat moet je in acht nemen als je nieuwe technologie invoert in een gevoelige omgeving? Bart werkte met frameworks zoals NIS en ISO en paste die toe op de context van de Reclasseringsacademie.
- Masterclass Informatiestrategie, governance en enterprise architectuur: Bart leerde hoe je de architectuur van een organisatie in kaart brengt en een digitaliseringsproject daarbinnen strategisch positioneert.
- Masterclass Organisatieverandering: Dit bleek een van de meest waardevolle modules. Een overheidsorganisatie is een machine-organisatie: log, traag en bureaucratisch. Bart leerde hoe je mensen meeneemt in een transformatie en hoe je de lagen boven je overtuigt van de noodzaak van verandering.
- Master thesis: Alles wat Bart de twee jaar daarvoor had opgebouwd, mondde uit in zijn thesis: een concreet onderzoek naar hoe immersieve leertechnologie ingezet kan worden binnen de Reclasseringsacademie, inclusief een cyclisch leermodel en een veranderplan voor implementatie.
Zelf aan de slag met jouw digitaliseringsproject?
Sta jij voor een digitaliseringsvraagstuk in jouw organisatie en wil je dat zelf leren aansturen? Plan een vrijblijvend adviesgesprek en ontdek of de Master of ICT and Business Innovation (MBI) past bij jouw vraagstuk.